DRUGSONDERZOEK
Eén op de tien christelijke studenten gebruikte ooit XTC. ‘Het brengt me dichter bij God’
Wiet roken met huisgenoten, of met een pilletje op naar een festival. Het drugsgebruik van christelijke studenten verschilt nauwelijks van dat van seculiere studenten, blijkt uit onderzoek van het Nederlands Dagblad. Tegelijk vindt de meerderheid van de christelijke studenten dat drugs en een christelijke levensstijl niet samengaan. Hoe zit dat?
Waarom onderzoeken we dit?
Diverse onderzoekers en politici vroegen de afgelopen jaren aandacht voor toenemend drugsgebruik onder jongeren. Zo moest toenmalig staatssecretaris Maarten van Ooijen in 2022 Kamervragen beantwoorden over cocaïnegebruik van studenten.
De redactie van het Nederlands Dagblad ontving daarnaast verschillende signalen van mensen die hun zorgen uitten over drugsgebruik onder christelijke studenten. Het ND onderzocht daarom welke plek drugs heeft in de levens van christelijke studenten.
Dit artikel is het eerste verhaal over drugsgebruik onder christelijke studenten. Later deze week volgen artikelen over ethische vragen bij drugsgebruik en bieden we handvatten hoe er als studentenvereniging mee om te gaan.
Lees onderaan deze pagina meer over de onderzoeksmethode.
Stijn (25)* staat op de stoep naast een bakfiets. Hij kijkt op zijn telefoon — nog drie minuten. Normaal regelt iemand anders van zijn christelijke studentenvereniging de drugs, maar deze keer is hij de aangewezen persoon. Via een vriend kreeg hij het nummer van de dealer; een WhatsApp-bedrijfsaccount met een supermarktlogo. ‘Hé, heb je een prijslijst?’, had hij van tevoren geappt.
Een grijze Seat draait de hoek om, Stijns hartslag versnelt. De auto stopt, hij stapt in. De bestuurder —ontspannen, alsof hij een vriend ophaalt— opent het dashboardkastje en haalt er drie zakjes uit. Stijn geeft vijftig euro en controleert snel de inhoud: vijftien pillen XTC. ‘Naar een feestje?’, vraagt de dealer. Stijn knikt. ‘Nice, veel plezier man.’ Ze geven elkaar een boks en Stijn stapt uit.
Ervaring met cocaïne
Zet tien christelijke studenten bij elkaar in een ruimte en drie zullen drugs hebben gebruikt; alcohol buiten beschouwing gelaten. Uit een peiling van deze krant, ingevuld door ruim duizend christelijke (oud-)studenten, blijkt dat zo’n tien procent XTC heeft gebruikt. Bijna een op de twintig heeft ervaring met cocaïne. In de meeste gevallen gebruiken christelijke studenten wiet, dat in Nederland wordt gedoogd.
Bijna negentig procent van de studenten die aangeven drugs te gebruiken, heeft wiet gerookt. Dat is ruim een kwart van alle ondervraagde christelijke studenten. ‘Tijdens een mannenweekend waren we heel nieuwsgierig naar het blowen van wiet. Er waren ook gasten die daar wel ervaring mee hadden en het mee hadden genomen’, vertelt een 19-jarige respondent. ‘En dat matchte erg goed met wat biertjes bij het kampvuur 's avonds laat.’
'Je ziet wel eens mensen gebruiken. Niet op de sociëteit, maar meer op gelegenheden daarbuiten, dus als het niet een verenigingsactiviteit is.'
Polletje in de groepsapp
Voor de meeste studenten is drugsgebruik een incidentele ervaring, zo blijkt verder. Een op de tien van de studenten die aangeven te gebruiken, doet dat maandelijks of vaker.
Volgens de studenten die lid zijn van een christelijke studentenvereniging wordt er geen drugs gebruikt binnen de muren van hun vereniging — een enkele uitzondering daar gelaten. ‘Daarbuiten is een ander verhaal’, zegt een 23-jarige studente uit Groningen. Als studenten drugs gebruiken, doen ze dat meestal in studentenhuizen of op feestjes en festivals. Net zoals Stijn.
Het gaat vaak op dezelfde manier, legt Stijn uit. In een groepsapp — met zo’n vijftien (oud-)leden van zijn christelijke vereniging — wordt een festival of feestje gepland. ‘Met een polletje houden we soms bij wie wat wil: XTC, 3-MMC, alcohol of nuchter.’
De regels in de groepsapp zijn ongeschreven. ‘Als iemand mee wil, wordt van tevoren wel even gevraagd of de rest het goed vindt als diegene aan de groepsapp wordt toegevoegd. Niet iedereen wil namelijk dat anderen weten dat ze drugs gebruiken.’
Voorafgaand aan het festival verzamelen ze meestal bij iemand thuis om te lunchen, vertelt Stijn. ‘Daar verstoppen we de pillen op plekken waar meestal niet gefouilleerd wordt, zoals onder een voetzool of in een bh. Dan fietsen we erheen en sluiten we aan in de rij. Op dat moment ben ik vaak wel nerveus, omdat je iets doet wat eigenlijk niet mag. Zoals je vroeger stiekem een snoepje pakte uit de pot en hoopte dat je moeder het niet zou merken.’
Resultaten onderzoek
Nieuwsgierig
Waarom gebruiken christelijke studenten drugs? Nieuwsgierigheid naar de effecten en het willen ‘uitproberen’ is een veelgehoord argument. Anderen gebruiken het om de sfeer en gezelligheid te bevorderen. ‘Het geeft een chill gevoel, iedereen wordt ineens heel lief’, motiveert Stijn zijn drugsgebruik. ‘Je voert gesprekken die je anders niet zo snel zou voeren.’
Een enkeling zoekt in drugsgebruik afleiding voor mentale problemen of depressie. ‘Ik gebruikte wiet om even te kunnen ontsnappen aan de hectiek van het alledaagse leven en om mij ontspannen voelen’, deelt een 25-jarige vrouw.
We doen het stiekem
Hoewel een meerderheid van de studenten vindt dat het gebruik van drugs niet bij een christelijke levensstijl past, denkt ruim een derde dat drugsgebruik in de christelijke studentenwereld normaliseert. ‘Dispuuts- of jaarclubgenoten beïnvloeden elkaar sneller, omdat er onderling vertrouwen is. Bovendien wordt drugsgebruik soms als ‘gezonder’ beschouwd dan alcohol’, verklaart een 24-jarige respondent.
Meerdere studenten geven in het onderzoek aan dat er, net als op Stijns vereniging, een groepsapp bestaat met (oud-)leden die af en toe naar een feestje of festival gaan en daar XTC of designerdrugs 3-MMC - een stimulerende drugs die meestal wordt verkocht als kristalachtig wit poeder - gebruiken. Dit blijft echter vaak een besloten groep. Een 24-jarige oud-student zegt: ‘Ik denk dat er nog steeds een taboe op heerst, dus niet iedereen weet het van elkaar. De leden die gebruiken, weten elkaar te vinden en sluiten zich soms af van de rest, bijvoorbeeld door een aparte groepsapp aan te maken of er geheimzinnig over te doen.’
Een deel van de studenten maakt zich zorgen over drugsgebruik in hun omgeving, maar voor de meeste studenten ligt het niet zo zwart-wit. ‘Het verschil tussen een keertje spacecake proberen en wekelijks coke snuiven is heel groot’, zegt een 24-jarige student uit Enschede die zelf aangeeft geen drugs te hebben gebruikt.
'Het lijkt me enerzijds wel een keer lekker, anderzijds ben ik bang voor een bad trip of verslaving. Bovendien weet ik niet hoe ik me moet verhouden tot drugs als ik belijd dat mijn lichaam een tempel is van de Heilige Geest. '
Een onverwachte vraag
Meerdere studenten die drugs hebben gebruikt, laten overigens weten dit vooral met niet-christelijke vrienden te doen. ‘In mijn niet-christelijke studentenhuis was het normaal om af en toe wiet te roken’, zegt een 24-jarige studente uit Enschede. Ook Marc (24)* maakte op deze manier kennis met wiet.
Hij heeft twee biertjes op als hij samen met zijn studievrienden de stad in loopt om te stappen. Of waren het drie biertjes? Om twee uur ‘s nachts loopt de net achttienjarige Marc met een studievriend mee naar huis. Een eigen kamer heeft hij nog niet, dus crasht hij bij zijn studiemaat op de bank.
Plotseling komt zijn kameraad met een onverwachte vraag. Of hij zin heeft om wiet te roken? De vraag overvalt Marc in eerste instantie. Hij is hier gewoon om te overnachten. Maar tegelijkertijd is hij erg nieuwsgierig. Zijn interesse in een nieuwe ervaring wint het van zijn bedenkingen. ‘Ja, is goed’, antwoordt hij. Hij zet de joint aan zijn mond en neemt een hijsje.
'Er is weleens gedeald op onze sociëteit, die leden zijn toen geroyeerd.'
22-jarige student uit Groningen
Niet meer te rijmen
Het leek Marc ‘wel grappig’ om het een keer te proberen. Echt stilstaan bij zijn keuze, doet hij niet. Het past in de lang-leve-de-lol levensstijl die hij hanteert, en bovendien geeft het een chill gevoel.
De vrienden met wie Marc een paar keer per jaar afspreekt om te blowen, gebruiken dagelijks wiet. Marc ziet dat dat ten koste gaat van hun studie, werk en relaties. Langzaam gaat hij blowen zien als ‘iets triest'. Bovendien verdiept Marc zich in die periode in het christelijk geloof, waardoor het blowen hem steeds meer tegenstaat. Uiteindelijk distantieert Marc zich van zijn twee ‘wietvrienden’ en blowt daarna nog een enkele keer. Maar nooit alleen, want dat vindt hij een recept voor verslaving.
‘Nu ben ik bewuster van de gevolgen van drugsgebruik’, kijkt de inmiddels 24-jarige Marc terug op die periode. ‘Als christen moet je tot zegen zijn en goede dingen doen’, zegt hij. ‘En aangezien drugs negatieve gevolgen hebben voor de samenleving, is het gek om daaraan mee te doen. Je ondersteunt er de criminaliteit mee.’
Voor Stijn is dat anders. ‘Het voelt voor mij niet zonder meer fout, zoals stelen fout voelt. De effecten van drugs geven een gevoel van liefde en verbinding. Onder invloed overvalt me best vaak het doorvoelde besef dat er echt God in de hemel is. Soms sta ik op de dansvloer in mezelf te bidden, of doe ik een schietgebedje terwijl ik in de dixie een pilletje neem. Voor mijn gevoel brengt het me dichter bij God, maar dat vind ik ook tricky. Hoe weet je of je gedachten echt van jezelf zijn, of dat ze door de drugs worden beïnvloed? Dat heeft ook mijn kijk op alcohol iets bijgesteld, want daar kun je vergelijkbare vragen bij stellen.’
Resultaten onderzoek
Vergelijken
De resultaten van dit onderzoek wijken weinig af van de landelijke cijfers, zegt Michelle van der Horst, projectleider Studenten & Middelengebruik bij het Trimbos-instituut, een onafhankelijk wetenschappelijk kenniscentrum voor alcohol, tabak en drugs. Hoewel de onderzoeken niet een-op-een te vergelijken zijn, ziet Van der Horst meer overeenkomsten dan verschillen.
‘Op landelijk niveau zien we dat minder dan de helft van alle studenten ooit drugs heeft gebruikt, dat komt dus overeen’, zegt ze. ‘Verder herken ik wát er wordt gebruikt. Studenten kiezen het vaakst voor wiet, gevolgd door XTC.’ Van der Horst wijst erop dat alcohol niet is meegenomen in het ND-onderzoek. ‘Dat is eigenlijk de meest gebruikte drugs.’
Ook als het gaat om harddrugs als cocaïne of speed (amfetamine) ziet Van der Horst weinig verschillen met andere studenten. Bij de ‘partydrugs’ 3-MMC — een drugs die veel in het uitgaansleven circuleert — ziet Van der Horst zelfs iets meer gebruik onder christelijke studenten. ‘De mensen die deze drugs wekelijks of maandelijks gebruiken, zijn de zorggroep’.
'Ik denk dat de helft van mijn dispuut weleens naar een festival gaat en drugs gebruikt. Het is ongeveer even normaal als bij mijn middelbare schoolvrienden, die niet christelijk zijn, om drugs te gebruiken. Ik weet wel dat mijn dispuut zich aan een kant van de vereniging bevindt waarin drugs normaler is dan bij andere disputen. Maar bij verenigingsactiviteiten is het echt niet normaal om drugs te gebruiken, dan is het enkel alcohol.'
Risico’s mentale gezondheid
Verder vindt Van der Horst het opmerkelijk dat ruim een derde van alle christelijke studenten vermoedt dat drugsgebruik normaler wordt. ‘Als mensen iets normaal vinden, betekent het niet dat het ook normaal is.’ Het is vooral belangrijk dat er gesprekken over gevoerd worden en dat studenten zich verdiepen in de risico’s van gebruik, vindt ze.
Zo verhoogt XTC de lichaamstemperatuur, waardoor oververhitting kan ontstaan. Hierdoor kan het gebeuren dat de spieren en sommige organen niet meer (goed) werken, zoals de nieren. Dat kan levensgevaarlijk zijn. Het gebruik van cannabis is volgens het Trimbos instituut minder gevaarlijk. Gebruikers kunnen zich misselijk of ziek gaan voelen. Soms kunnen ze in de war raken of angstige gevoelens krijgen, een zogenaamde ‘bad trip’. De risico’s op hartproblemen zijn groter als iemand een grote hoeveelheid cannabis neemt. Ook kan wietgebruik de luchtwegen beschadigen.
‘Christelijk of niet, het zijn ook gewoon studenten’, concludeert Van der Horst. ‘De studententijd is bij uitstek de tijd waarin jongvolwassenen de grenzen opzoeken, verleggen en er af en toe overheen gaan. In dat proces leren zij zichzelf beter kennen.’
Hoe onderzochten we dit?
Het Nederlands Dagblad verspreidde een enquête over drugsgebruik onder christelijke studenten. Ruim duizend (oud-)studenten vulden de vragenlijst in. Het onderzoek werd verspreid via zowel de eigen kanalen van de krant als via christelijke studentenverenigingen.
Bijna 80 procent van de respondenten was lid van zo’n vereniging: de Navigators zijn het sterkst vertegenwoordigd (33 procent van de totale groep), gevolgd door Ichthus, C.S.F.R. en VGS. De meerderheid van de respondenten was vrouw (63 procent).
* De echte namen van Stijn, Marc en de betreffende studentenverenigingen zijn bekend bij de redactie. De gehoorde stemmen en getoonde beelden zijn niet van de geïnterviewde personen.
Heb je vragen over drugsgebruik of maak jij je zorgen over jezelf of iemand anders? Bel de drugsinfolijn op 0900-1995 of ga naar www.drugsinfo.nl.
Meer lezen over dit onderwerp of geïnteresseerd in andere artikelen van het Nederlands Dagblad? Kijk op ND.nl.
Onderzoek
Jan Blacquière, Christa Meindertsma, Aaldert van Soest
Ontwerp en Realisatie
Koen Janssen, Patrick Staal, Clemens Jonas, Peter Knol